علامه طباطبایی
سه شنبه - 2017 سپتامبر 26 - 6 محرم 1439 - 4 مهر 1396
ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 95807
تاریخ انتشار : 10 اسفند 1394 8:35
تعداد مشاهدات : 305

چرا وقت غرق شدن خدا را صدا می زنی؟!

روشن است که این حالت اختصاص به مشرکین ندارد، بلکه مومنین نیز هرگاه در وسط دریا کشتی شان متلاشی شد و خواستند غرق شوند، به خداوند متعال پناه می برند و پی می برند که هیچ پناهگاه و راه نجاتی جز خدا و به سوی خدا نیست.پس چرا این دسته از آیات نظر به خصوص مشرکین دارد؟

در حدیث مناظره ی حضرت امام صادق علیه السّلام با شخص ملحدی آمده است که:

حضرت از او می پرسد: آیا کشتی سوار شده ای؟

وی جواب می دهد: آری

حضرت می فرماید: هیچ اتّفاق افتاده که کشتی شما غرق شود؟

عرض می کند: آری.

حضرت می فرماید: در آن وقت آیا قلبت متوجّه جایی شده که تو را از مهلکه نجات دهد؟

می گوید: بله،

بعد حضرت می فرماید: «همان خداوند عالمیان است.» (1)

سوال:

آیا این گونه استدلال در قرآن کریم وجود دارد؟

جواب:

مسأله ی کشتی و دریا در جاهای متعدّد از قرآن کریم (2) ذکر شده است. و این بیانگر آن است که وقتی دست انسان از عوامل بیرونی خالی شد و قلبش از تعلّق به آن ها تهی گشت، خداوندِ قادرِ متعال کافی است که او را به هر کمالی که خواست برساند.

سوالی دیگر:

روشن است که این حالت اختصاص به مشرکین ندارد، بلکه مومنین نیز هرگاه در وسط دریا کشتی شان متلاشی شد و خواستند غرق شوند، به خداوند متعال پناه می برند و پی می برند که هیچ پناهگاه و راه نجاتی جز خدا و به سوی خدا نیست.پس چرا این دسته از آیات نظر به خصوص مشرکین دارد؟

جواب:

چون روی سخن و استدلال قرآن علیه بت پرستانی است که اعتقاد داشتند «خداوند، خالق عالم است» و این مطلب برای آنان هیچ جای تردید نبود. چنان که در قرآن می فرماید:

"و لَئِن سَاَلتَهُم مَّن خَلَقَ السَّمواتِ وَ الاَرضَ لَیَقولُنَّ اللهُ" (3)

"و اگر از آن ها بپرسی: چه کسی آسمان ها و زمین را آفریده است؟ قطعاً خواهند گفت: خدا."

و تنها اختلاف اسلام و قرآن با آنان در تدبیر نظام عالم بود؛ زیرا آنان اعتقاد داشتند که جهان توسّط بندگان صالح خدا اداره و تدبیر می شود، و هر کدام از آنان (بندگان صالح) بخشی از نظام آفرینش (از قبیل زمین، آسمان، صحرا، دریا، کوه، جنگل، انسان و انواع حیوانات) را تدبیر می کند و به او «ربّ» و به مجموع آنان «ارباب» می گفتند. با این همه، آنان را مخلوق نمی دانستند و در وجود خداوند متعال نیز شّکی نداشتند و او را «ربّ الارباب» و خدای خدایان می نامیدند.

بر این پایه، این دسته از آیات قرآن در مقام ردّ آنان، و نظر به اثبات ربوبیّت خداوند متعال در تمام بخش های نظام عالم و پهنه ی گیتی از جمله دریا دارند.

آخرین سوال:

چگونه می توان با این دسته از آیات، بر ربوبیّت خداوند متعال استدلال نمود؟

جواب:

چون نجات از غرق و هلاکت، حاجتی است که اربابان مادّی نمی توانند آن را بر آورند، لذا انسان در چنین مواقعی از ته دل و صمیم قلب می فهمد که تنها خداوند متعال، چاره ساز و دستگیر است، لاغیر.

__________________

1- ر. ک: بحارالانوار، ج3، ص 41، روایت 16؛ ج 67، ص 137، روایت7؛ ج 92، ص 232، روایت 14، ص 240، روایت 48.

2- ر. ک: سوره ی یونس، آیه ی 22؛سوره ی عنکبوت، آیه ی 65 و... .

3- سوره ی لقمان، آیه ی 25؛ سوره ی زم، آیه ی 38.

در محضر علامه طباطبایی


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

درباره علامه محمد حسین طباطبایی

علامه طباطبائی، فیلسوف، عارف، مفسر قرآن، فقیه و اسلام شناس قرن بود. مظهر جامعیت، اوج اندیشه، بلندای معرفت، ستیغ صبر و شکیبایی و سینه سینای اسرار اولیای الهی بود. زمین را هرگز قرارگاه خود نپنداشت؛ چشم به صدره المنتهی داشت و سرانجام در بامدادی حرن انگیز چهره از شیفتگان و مریدان خود مستور ساخت و آنان را که از شهد کلام و نسیم نگاه و فیض حضورش سرمست بودند در حسرتی ابدی باقی گذارد.
allameh@allametabatabaei.ir
021-81202451
تهران، بلوار کشاورز، خیابان شهید نادری، نبش حجت دوست، پلاک 12