علامه طباطبایی
دوشنبه - 2019 ژوئن 17 - 14 شوال 1440 - 27 خرداد 1398
401رکورد در مدت زمان 0.015ثانیه
عبارت مورد جستجو :
نظریه ی اعتباریات علامه، یک نظریه ی ابتکاری در حوزه ی ادراکات عملی است. ایشان با طـرح تبیینی خاص از نحوەی شکل گیری دانش های عملی انسان، تلاش کرده است تا اصول رفتار انسان و جانداران را در تعامل میان واقع زیستی _ روانی آن ها با محیط طبیعی و اجتماعی توضیح دهد. بدین سان زمینه ی خوبی را برای گشودن افق های نظری جدید در حوزه های گوناگون علوم انسانی در دسترس قرار داده است.
درباب سعادت انسان سخن فراوان گفته شده است اما تحلیل علامه طباطبایی از این موضوع، حاوی نکته های بدیع و آموزنده است. آنچه می خوانید گزارش سخنرانی استاد رحیمی، علامه پژوه و استاد حوزه علمیه تهران است که متن المیزان را بستر تلاش خود برای یافتن پاسخ بدین سوال قرار داده است.
علّامه طباطبائی نه دیدگاه تفسیری مثبتان عالم ذر را (به آن صورت که ظاهر برخی روایات دلالت دارند) می پذیرد و نه دیدگاه کسانی را که به بیان تمثیلی آیه قایل اند موافق با آیه می داند. ایشان با توجه به روش تفسیری خود، یعنی روش قرآن به قرآن، در ارائه تفسیر آیه به وجودی جمعی انسان ها در عالم ملکوت کوشید، تا هم از اشکالات دیگر مفسران در امان باشد و هم بر ظاهر آیه تحفظ کند. تأثیر مبنا و مشی فلسفی ایشان در تحلیل و تبیین آیه نمایان است. علّامه تفسیر خود را موافق با ظاهر آیه و همچنین روایات عالم ذر می داند.
تفسیر متعالیه 28 آذر 1397 15:15
ردپای عمیق اندیشه های فلسفۀ مشایی، فلسفۀ اشراقی و حکمت عرفانیِ کسانی چون مولانا (و نه ابن عربی زیرا مرحوم علامه در باب ابن عربی قائل به «توقف» بود) در آثار مرحوم علامه مبیّن و بیانگر آن است که از این دریای بی کران، بهره های بسیار برده بود اما چرا سعی و جهد عظیم خود را در نگارش مکرر آثاری چون اسفار و شواهد و عرشیه نگذاشت و به جای آن سعی نمود قرآن را تفسیر کند و شرح دهد؟
نظریه اعتباریات علامه طباطبایی با وجود آن که هنوز حقش به درستی ادا نشده و مهجور مانده است، یکی از نظریات فوق العاده مهم ایشان محسوب می شود و می تواند نقش کلیدی ای را در شکل گیری تمدن نوین اسلامی بر عهده بگیرد.
عقل از مختصات اندیشه شیعی است. شیعه عقل را در کنار کتاب، سنت، اجماع و عقل از ادله اربعه خود می شمارد؛ اما حد عقل در اندیشه شیعه چیست؟ در عرض کتاب و سنت قرار داد یا در طول آنها؟ وجه استقلالی دارد یا در قاموس شرع حجیت می یابد و نه خارج از آن؟ مهمتر: عقل در اندیشه شیعی مقام کاشفیت دارد یا واضعیت؟
آقای خمینی هم آدمی که دستپاچه بشود، یا خجالت بکشد که حالا او دارد اشتباه می کند، نبود واقعاً. مثل کوه همینطور نشسته بود و گوش می کرد.
آنچه از نقطه نظر بحث این مقاله می توان نتیجه گیری نمود، این است که حکم فطرت به لزوم وجود مقام ولایت در هر جامعه ای بر اساس حفظ مصالح عالیه جامعه مبتنی است، اسلام نیز پا به پای فطرت پیش می رود. نتیجه این دو مقدمه این است که فردی که در تقوای دینی و حسن تدبیر و اطلاع بر اوضاع از همه مقدم است برای این مقام تعیین می شود و در اینکه اولیای حکومت باید زبده ترین و برجسته ترین افراد جامعه بوده باشند کسی تردید به خود راه نمی دهد.
درباره علامه طباطبایی این افتخار را داشتم که خدمتشان شرفیاب شوم و بی تعارف بگویم و حرفم مبالغه نیست که تفسیر ایشان از قرآن ناسخ التفاسیر است. فرصت زیادی می خواهد که این حرف تشریح شود. ایشان با اینکه عارف بزرگی بود ولی چون تفسیر المیزان را برای مردم اجتماع نوشت، خویشتن داری کرد و از عرفان چیزی نگفت.
دکتر حسن بلخاری، رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی در همایش یادمان علامه سیدمحمدحسین طباطبایی(ره) که روز دوشنبه 21 آبان ماه 1397 در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد، به ایراد سخنرانی پرداخت. متن سخنرانی دکتر بلخاری با عنوان « نسبت شیعه و عقل از منظر علامه طباطبایی(در اندیشه شیعه عقل ولایت مطلقه دارد؟)» بدین شرح است:
  • تعداد رکوردها : 401

درباره علامه محمد حسین طباطبایی

علامه طباطبائی، فیلسوف، عارف، مفسر قرآن، فقیه و اسلام شناس قرن بود. مظهر جامعیت، اوج اندیشه، بلندای معرفت، ستیغ صبر و شکیبایی و سینه سینای اسرار اولیای الهی بود. زمین را هرگز قرارگاه خود نپنداشت؛ چشم به صدره المنتهی داشت و سرانجام در بامدادی حرن انگیز چهره از شیفتگان و مریدان خود مستور ساخت و آنان را که از شهد کلام و نسیم نگاه و فیض حضورش سرمست بودند در حسرتی ابدی باقی گذارد.
allameh@allametabatabaei.ir
021-81202451
تهران، بلوار کشاورز، خیابان شهید نادری، نبش حجت دوست، پلاک 12