علامه طباطبایی
سه شنبه - 2019 آگوست 20 - 19 ذيحجه 1440 - 29 مرداد 1398
418رکورد در مدت زمان 0.078ثانیه
عبارت مورد جستجو :
فیلسوفان اسلامی، افزون بر علم حصولی، به نوع دیگری از معرفت قائل هستند که علم حضوری نامیده می شود و پایه و اساس همة ادراکات بشری است. با توجه به این نوع علم، نگاه تازه ای نسبت به مسئلة شناخت مطرح شده، معارف بشری عمق و وسعت بیشتری می یابند.
برای ظاهر دین، شریعت و برای باطن آن، طریقتی است و نیز صورت حقّة آن را اسرار و حقایقی است که سیر به سوی ملکوت دارد و باطن نبوّت و دین نامیده می شود که به نام «حنیّة لدی حقّی» یا ولایت نامیده می شود
از نظر علامه (ره) علم اخلاق علمی است که از ملکات نفسانی انسان و تمییز فضایل آن ملکات از رذایل آن، به بحث می پردازد تا آدمی پس از شناخت آن ها، خود را به فضایل آراسته و از رذایل دوری نماید و با توجه به همین هدف و غایت نهایی اخلاق، علامه (ره) بحث ضرورت جامعه اخلاقی را متمرکز می شود که اگر جامعه بشری به فضایل اخلاقی آراسته نشود، آن جامعه از هم پاشیده خواهد شد.
در کلام مرحوم علامه طباطبایی «نفس الامر» بر دو معنای اخص و اعم اطلاق شده است. معنای اخص که در کلام ایشان از آن به امور نفس الامریّه تعبیر شده است لوازم عقلی ماهیات می باشد که مفاهیم اعتباری (معقولات ثانی فلسفی و منطقی) و قضایای مؤلّف از آنها را دربر می گیرد و معنای اعم عبارت است از ثبوتی که اعم از ثبوت واقعی و ثبوت اعتباری است
از نظر علامة طباطبایی (رحمة الله علیه) انسان موجودی مرکب از جسم و روح است که در مراتب وجودی از سه مرتبه طبیعی (مادی)، برزخی (مثالی)، و اخروی (عقلی) برخوردار است. با توجه به این که عوالم مادی و معنوی تابع وجود انسان اند، مراتب سه گانه مذکور نیز در اثر کمالات حاصل از طی کردن آن ها تحقق عوالمی سه گانه را به دنبال دارد. مرتبة عقلی، بالاترین مرتبه کمال انسانی و نشان دهندة حقیقت اوست.
تلاش این مقاله مصروف این است تا این مبانی، از نقطه نظر علّامه ی طباطبایی، در مرحله ی اول گزارش شود تا نظریه ی ایشان وضوح و تمایز پیدا کند و در مرحله ی دوم با تجزیه و تحلیل آن مبانی، پیش فرض ها و لوازم اقوال ایشان کشف و در مرحله ی نهایی پیش فزض ها و لوازم آن نظریه ها نقد شود.
اصالت وجود یا ماهیت از مباحث بسیار مهمی است که از زمان میرداماد (ره) و صدرالمتالهین شیرازی (ره) با همین عنوان به عرصه فلسفه گام نهاد و از مباحث رسمی فلسفه اسلامی شد.
علت واحد فقط با معلول واحد وابستگی دارد و معلول واحد فقط با علت واحد مرتبط است و اگر در مواردی می پنداریم که علت واحد منشأ معلولات کثیره است یا معلول واحد از مجموع چند علت حاصل شده است، واقعا آن علت یا آن معلول مفروض ما واحد نیست بلکه مجموعی از واحدهاست.
خداوند حکیم، پیامبرانی را برای هدایت مردم، برانگیخته است تا زمینه ی سعادت انسانها، فراهم شود. اما بهره بردن از پیامبران الهی، منوط به شناخت آنهاست. یعنی منطقا باید راهی برای شناخت پیامبران وجود داشته باشد تا هدف از برانگیختگی آنها، محقق شود. متکلمین و فلاسفه ی اسلامی عموما، سه راه را برای شناخت پیامبران معرفی کرده اند: 1- اعلام پیامبر سابق 2- بررسی سیره ی شخص از بدو تولد تا زمان ادعای رسالت 3- معجزه.
از برجستگیهای اندیشه مرحوم علامه طباطبائی، فرزانه و نظریه پرداز معاصر توجه به مباحث فلسفه اخلاق بوده است. اندیشه های اخلاقی علامه، عمدتاً در لابلای سه کتاب «نهایه الحکمه»، «اصول فلسفه و روش رالیسم» و «المیزان» است. با توجه به اینکه دیدگاههای مرحوم علامه در بین اندیشمندان و تحصیلکردگان جامعه حائز اهمیت است، روشن شدن مبانی اندیشه اخلاقی ایشان ضروری به نظر می رسد.
  • تعداد رکوردها : 418

درباره علامه محمد حسین طباطبایی

علامه طباطبائی، فیلسوف، عارف، مفسر قرآن، فقیه و اسلام شناس قرن بود. مظهر جامعیت، اوج اندیشه، بلندای معرفت، ستیغ صبر و شکیبایی و سینه سینای اسرار اولیای الهی بود. زمین را هرگز قرارگاه خود نپنداشت؛ چشم به صدره المنتهی داشت و سرانجام در بامدادی حرن انگیز چهره از شیفتگان و مریدان خود مستور ساخت و آنان را که از شهد کلام و نسیم نگاه و فیض حضورش سرمست بودند در حسرتی ابدی باقی گذارد.
allameh@allametabatabaei.ir
021-81202451
تهران، بلوار کشاورز، خیابان شهید نادری، نبش حجت دوست، پلاک 12