علامه طباطبایی
چهارشنبه - 2019 سپتامبر 18 - 19 محرم 1441 - 27 شهريور 1398
ارسال به دوستان نسخه چاپی ذخیره خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 95264
تاریخ انتشار : 28 بهمن 1394 11:54
تعداد بازدید : 725

علاّمه طباطبايي سالک راه رفته ی باریافته ای بود که نه تنها شطحيات نداشت و كسي از ايشان نشنيد، بلكه مي كوشيد متشابهات هم نداشته باشد

عارف بی شطح

آیت الله جوادی از شاگردان مبرز علامه طباطبایی(ره)، تذکره مانندی با عنوان «شمس الوحی تبریزی» پیرامون سیره علمی و اخلاقی استاد خود به رشته تحریر درآورده اند که متن زیر از آن کتاب انتخاب شده است.


«حضرات معصومان(عليهم السلام) احكام عالم طبيعت را با اسرار حكم و معارف ماوراي طبيعت به گونه اي سالم جمع كرده اند و با اشراف بر هر دو عالم سخن مي گويند؛ مثلاً امام سجّاد(عليه السلام) در اوج حالات عرفاني خود، وقتي درباره وجود حق سخن مي گويند، جامعيت خودشان را حفظ مي كنند و مي فرمايند: حق تعالي در عين حال كه نزديك است، بسي بلند پايه تر و دورتر از دسترسي است و در عين حال كه دور است، نزديك است: الداني في علوّه و العالي في دنوّه....[1]
اين گونه سخن راندن، حاكي از احاطه آن حضرت(عليه السلام) بر عوالم وجود و احكام آن است كه با عصمت ايشان قرين و توأم شده و مظهر اسم مبارك لايشغله شأن عن شأن[1] هستند.
برخي عرفا بر اثر عدم بهره مندي از عصمت، نمي توانند به خوبي مظهر لايشغله شأن عن شأن باشند. آنان گاه در حالات گوناگون عرفاني، اختيار خود را از كف مي دهند و سخناني بر زبان جاري مي سازند كه شايسته عارف نيست. اين سخنان را كه بدان «شطحيات» گويند، كساني مي گويند كه به مقتضاي مقام عارفِ كامل عمل نمي كنند و تمامي حالات را در نظر نمي گيرند. راه مواجهه با شطحيات، اگر قابل اصلاح باشد، اين است كه به بيانات محكم عارف ارجاع شود. ارجاع متشابهات به محكمات، مخصوص قرآن و روايات پيشوايان(عليهم السلام) نيست، بلكه در كلمات عرفا نيز متشابهاتي وجود دارد كه بايد به محكمات برگردانده شود.
در اين باره علاّمه طباطبايي نه تنها شطحيات نداشت و كسي از ايشان نشنيد، بلكه مي كوشيد متشابهات هم نداشته باشد، چرا كه معارف اسلامي چونان غذاهايي است كه متناسب با ادوار و روزگاران بايد از آنها استفاده كرد؛ مثلاً انساني كه در حال شيرخوارگي است، به نوعي غذا احتياج دارد و در دوران كودكي و نوجواني به نوعي ديگر و در دوران جواني به صنفي خاص و در زمان فرتوتي و شكستگي و پيري نيز به گونه اي ديگر، و هر ذائقه و هاضمه اي در هر زمان، نوع و شيوه اي ويژه از غذا را مي طلبد.»

شمس الوحي تبريزي، جوادی آملی، صفحه 306

پی نوشت ها:


[1] - صحيفه سجاديه، دعاي 47. شمس الوحي تبريزيصفحه 302

[2] ـ المصباح (كفعمي)، ص260؛ مفاتيح‏الجنان، دعاي جوشن كبير.[شمس الوحي تبريزي -  صفحه 302]

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :

درباره علامه محمد حسین طباطبایی

علامه طباطبائی، فیلسوف، عارف، مفسر قرآن، فقیه و اسلام شناس قرن بود. مظهر جامعیت، اوج اندیشه، بلندای معرفت، ستیغ صبر و شکیبایی و سینه سینای اسرار اولیای الهی بود. زمین را هرگز قرارگاه خود نپنداشت؛ چشم به صدره المنتهی داشت و سرانجام در بامدادی حرن انگیز چهره از شیفتگان و مریدان خود مستور ساخت و آنان را که از شهد کلام و نسیم نگاه و فیض حضورش سرمست بودند در حسرتی ابدی باقی گذارد.
allameh@allametabatabaei.ir
021-81202451
تهران، بلوار کشاورز، خیابان شهید نادری، نبش حجت دوست، پلاک 12